HALKIN SESİ GAZETESİ

	GÖKSEL SAYDAM
	Zorunlu afet sigortası süratle yürürlüğe geçirilmelidir

Bu yazıyı daha önceleri çeşitli yörelerde ve 12 Ocak tarihinde Lefkoşa Göçmenköy′de meydana gelen yangın felâketinden hemen sonra kaleme almış olmama rağmen bunu yayımlamakta gecikmemin nedeni Güzelyurt′taki sel felâketi olmuştur. Her halûkarda küçük olsun büyük olsun felâket felâkettir, zarar da zarardır. Kaçınılmaz nedenlerden veya kusur ve ihmallerden dolayı meydana gelen zararların hiç olmazsa büyük bir kısmının karşılanması amacıyla gerek kamuoyuna gerekse ilgililere ve yetkililere ışık tutmak amacıyla aşağıdaki gerçeklere değinmeyi uygun ve gerekli gördüm.
Devlet yapımıza baktığımız zaman hâlâ daha o 1974-1980′li yıllardaki devlet anlayışının henüz bırakılmadığını, ancak buna karşın gelmiş geçmiş hükümetler her vesile ile devlet işlevlerini çağdaş, yani AB normları paralelinde düzenleyeceklerini söyleyip durmakta fakat hiçbir somut düzenleme yapmamakta, adeta bu konudaki statükonun devamı için direnmektedirler. Örneğin, bu konulardan bir tanesi hükümetlerin özellikle doğal afetler dolayısıyla zarara uğrayan vatandaşların her türlü kayıplarının tümünü diğer vatandaşların ödedikleri vergilerle veya çeşitli kaynaklardan toplayacakları hibe ve bağışlarla tazmin etme yönte-mine devam etmeleridir. Halbuki, bugünkü sosyo-ekonomik ortamda devlet ile vatandaş arasındaki sorumluluklar paylaşılmıştır. Şöyle ki, devlet ve yerel Kuruluşlar ülkenin altyapısı ile bunun bakım ve idamesini, vatandaş ise konut, işyeri gibi üstyapıyı ve idamesini yerine getirir. Bu yapıların fiziki ve idari güvenliğini ise sigorta şirketleri aracılığı ile sigorta ettirilerek bunlarda oluşacak muhtemel zararların tazmini teminat altına alınır.
Nitekim, mevcut durumda ister fırtına, dolu, don, su, sel baskını gibi doğal afetler, ister kişilerin kusur veya ihmalleri dolayısıyla yangın veya diğer beklenmedik olayların meydana getirdiği zararlar olsun bunların tümü devlet bütçesinden karşılanmaya çalışılmakta ve bütçeye beklenmedik mali yükler getirilmektedir. Çok şükür ki ülkemiz yüksek deprem riski altında bulunmamaktadır. Aksi halde, Allah korusun KKTC′deki bir depremin meydana getireceği zararların karşılanması için tüm bütçe gelir kaynaklarımız dahi yeterli olmazdı.
Özellikle, Güzelyurt′ta yaşanan sel felâketi gibi doğal afetlerin yeniden yaşanabileceği ihtimaline karşı çeşitli fiziksel önlemlere ilâveten bu gibi olayların üstyapıda oluşturacağı tahribatın devlete getireceği mali külfetlerin asgariye indirilmesi amacıyla finansal önlem olarak KKTC′deki sigortacılık hizmetlerinin bu durumları da kapsayacak şekilde yasal düzenlemelerin yapılması hususu hükümet tarafından ciddiyetle ele alınması gerekmektedir.
Elbette ki bu tür zararlara maruz kalanlar için herkes üzülür ve bu kişilerin bir şekilde tazmin edilmesini ister. Ancak, yukarıda belirtmiş olduğum uygulamalar dolayısıyla çağdaş ülkelerde bu tazminatların devlet bütçesi yerine tümünün veya büyük bir kısmının sigorta şirketleri tarafından karşılanmakta olduğu da ayrı bir gerçektir. Bu sistemin yürürlüğe konması kanaatimce hiç de zor bir konu değildir. Yapılacak yasal düzenlemelerle motorlu araçlarda olduğu gibi diğer taşınır ve taşınmaz malların da deprem, su baskını, fırtına, yangın vb. afetlere karşı sigorta ettirilmesi konusunda devlet "zorunlu afet sigortası" uygulaması zorunluluğu getirilmeli ve bu düzenlemenin amacına ulaşması için de çeşitli teşvik önlemleri sağlanmalıdır. Ayrıca, hırsızlık ve sağlık sigortaları için zorunluluk getirilemese bile bu sigorta türleri de teşvik kapsamına alınmalıdır.
Bu aşamada siyasilerimizin ve halkımızın sigorta hizmetleri hususunda bilgileri olmasına rağmen "sigorta hizmetlerine" ilişkin aşağıdaki genel bir tanımlamayı yapmayı uygun mütalâa ettim:
"Sigorta hizmetleri, bir prim karşılığında diğer bir kimsenin para ile ölçülebilir bir menfaatini zarara uğratan bir rizikonun meydana gelmesi halinde, tazminat vermeyi veya bir veya daha fazla kişinin hayat süreleri nedeniyle veya hayatlarında meydana gelen belli birtakım olaylar dolayısıyla bir para ödemeyi veya sair edalarda bulunmayı üstlenen ve bunların bir meslek disiplini içerisinde yapılan işlemlerdir"
Pekâla, devletin "zorunlu afet sigortası" konusunda yapabileceği teşvikler ne olabilir? Bu teşvikler, diğer birçok ülkede olduğu gibi vatandaşların taşınır ve taşınmaz malları için ödeyecekleri sigorta primlerinin, her ne kadar da kişisel amaç taşıyorsa da, bu ödemelerin gelir vergisi amaçları bakımından gelirden indirilecek gider kapsamına alınmak ve bu konudaki banka ve sigorta işlemleri vergisi oranını da düşük veya bir kısmını muaf tutmak suretiyle gerçekleştirilebilir. Diğer bir anlatımla, yürürlükteki Gelir Vergisi Yasası’na istinaden tüm vergi yükümlülerinin kazançlarının veya ücretlerinin vergilendirilmesinden önce ödedikleri sosyal sigorta, ihtiyat sandığı ve hayat sigortası primleri gibi ödeyecekleri "zorunlu afet sigortası" primleri de gider olarak indirim kapsamına alınmak suretiyle hesaplanması sağlanmalıdır.
"Zorunlu afet sigortası" uygulamasının başarıya ulaşması için sigorta primlerini ödeyemeyecek kadar düşük gelir düzeyindeki kişilere ait konutların sigorta primleri, motorlu araçlarda olduğu gibi oluşturulacak "Zorunlu Afet Sigorta Garanti Fonu" ismi altında bir fon tarafından ödenmesi için gerekli yasal düzenleme de yapılmalıdır.
Yukarıda açıklamaya çalıştığım düzenlemenin yapılmasının hiç de zor bir konu olduğu kanaatinde değilim; yeter ki ilgililerde çağdaş vizyon ve politik kararlılık olsun. Bu kararlılık varsa, 39/1993 sayılı Sigorta Hizmetleri (Düzenleme ve Denetim) Yasası′nın 50. maddesi, Bakanlar Kurulu′na kamu yararı açısından gerekli gördüğü sigorta türlerinin yaptırılması hususunda gerekli yetkiyi vermiştir.
Şayet bu konu Sn. Maliye Bakanı′nın ilgisini çekerse (ki çekmesi kamu yararı bakımından gereklidir) eminim ki bazı bürokratları veya danışmanları yukarıdaki önerilerin gerçekleşmesi halinde kendisine yine o bildik vergi kaybı gerekçesini ileri sürecekler ama eminim ki bunlara kulak vermeyecektir.
Bir vergi uzmanı olarak bu konuda devletin sigorta primlerinin kişisel vergi hesaplamalarında gider olarak indirilmesinden dolayı hiçbir vergi kaybı olmayacağını, aksine ülkemizde faaliyet gösteren sigorta şirketlerinin prim gelirleri artacağı için gerek kurumlar vergisi gerekse banka ve sigorta işlemleri vergisi gelirleri de artacağından, buna karşın devletin beklenmedik giderler dolayısıyla bütçe yükünün ve riskinin de azalacağından yüzde yüz eminim.
Güçlü ve çağdaş bir ekonominin oluşmasının gereklerinden biri olan söz konusu düzenleme konusunda başta Sigorta Şirketleri Birliği’ne ve diğer sivil toplum örgütlerine de hükümet nezdinde gerekli girişimleri yapmada çeşitli görevler düşmekte olup, gerekli girişimleri yapacakları kanaatindeyim.

Yazarın diğer yazıları

GÜNÜN YAZARLARI

TÜM YAZARLAR

YAZARLAR

HABER

ÖZEL HABER

TÜRKİYE VE DÜNYA

SPOR

MAGAZİN

AYAKLI GAZETE

AKTÜEL

ÖZEL SAYFALAR